بابا صفرى

24

اردبيل در گذرگاه تاريخ ( فارسى )

تجاوز نميكرد با اينحال آنان از پاى نمىنشستند و بقول خويش براى بيدارى افكار جامعه از هروسيله‌اى استفاده مينمودند و يكى از آن وسايل شعر و موسيقى بود . ميرزادهء عشقى يكى از كسانى بود كه در باب رفع حجاب چكامهء معروفى ساخت و بانو قمر الملوك وزيرى خوانندهء معروف نيمقرن پيش ايران آن را در دستگاه « شور » خواند و براى تحريك شنوندگان اين بيت از آن را كه : « زنان كشور ما زنده‌اند و در كفنند * كه اين اصول سيه رختى و سيه بختى است » در نغمهء حجاز و با لحن بسيار مؤثرى ادا كرد . بعد از كودتاى 1299 كشف حجاب زنان نيز جزو اصلاحات اجتماعى منظور گشت و در ديماه 1314 خورشيدى بمرحلهء اجراء درآمد . اين كار روز 17 ديماه با تشكيل مجالس جشنى در سراسر ايران عملى شد و در اردبيل نيز چنين مجلسى در فرماندارى برگزار گرديد و از يكهفته قبل از تجار و رؤساى ادارات و محترمين شهر براى شركت در آنجا همراه بانوانشان دعوت به عمل آمد . رؤساى ادارات غالبا محلى نبودند و چون همسران آنها در اردبيل بستگانى نداشتند از اين حيث چندان ناراحتى احساس نميكردند ولى زنان محلى ، كه برمبناى عادت يا تربيت مذهبى دل بدان نميدادند ، با قيدى هم كه از كسان و همشهريان خود داشتند ناراحت بودند و برخى از آنان خود را تحت فشار شديدى احساس مينمودند . تهيهء لباس متناسب با اين مجلس نيز فكر آنها را به خود مشغول ميداشت زيرا لباسى كه يك بانو از زير چادر ميپوشيد نه چنان بود كه بتوان با آن در يك مجلس رسمى شركت نمود و چون زنان ايران تا آن زمان سابقهء شركت در چنين مجالسى نداشتند اصولا نميدانستند كه در چنين مجلسى چه لباسى بايد بر تن كنند و با چه آدابى در آنها شركت نمايند . اين بود كه اكثرا بپالتو روى آوردند و چون زمستان بود شال‌گردنى نيز بر سر بستند و با قيافه‌هاى گرفته و شرمگين در مجلس شركت كردند . وضع مجلس ديدنى بود . در بيرون عمارت يعنى باغ ملى ، دستهء موزيك فوج قهرمان آهنگهاى شاد مينواخت و خدمتگزاران فرماندارى مشغول پذيرائى بودند ولى سكوت ناراحت‌كننده‌اى بر مجلس حكومت داشت و مردان ، جز رؤساى چند